Help, mijn puppy bijt: wat is normaal en wat niet?

Het valt me op hoe vaak mensen met een eerste pup bang zijn dat hun puppy agressief wordt. Iedereen weet dat puppy's bijten, maar toch stellen kersverse eigenaars zich de vraag of hun pups bijtgedrag wel normaal is. Het is mooi om te zien dat eigenaars begaan zijn met hun hond, maar ook jammer dat het internet hen zo onzeker maakt.

Puppy bijten is normaal gedrag. Alle puppy's bijten, zonder uitzondering. Het is geen teken van agressie, geen teken dat je iets verkeerd doet, en geen probleem dat je hoeft op te lossen. Het is een fase — en die gaat voorbij.

De kans dat je pup echt agressief is, is miniem. Al kan het wel dat je puppy hard bijt en gromt, maar vaak heeft dit niets met agressie te maken. Een puppy tot 4,5 maand is echt een baby. Ze zijn niet bezig met de mythe van dominantie bij honden of met hun stijging in rang. Stel je voor? Je kan geen verwachtingen stellen aan baby's. Het enige wat een baby nodig heeft, is liefde en verzorging. Dat is niet anders voor onze pups. Baby's verkennen de wereld met hun mond — dat is wat onze puppy's doen. Helaas hebben puppy's scherpe tandjes, dus het puppy bijten kan soms te veel worden.

Maar laat ons bij elke actie die de pup onderneemt enkele vragen stellen:

• Hoe gaat het met mijn pup? Denk na, luister en observeer. Je kunt objectief kijken en de taal van je hond bestuderen. Of je kan je gevoel laten spreken. Is hij moe? Overprikkeld? Vraagt hij aandacht?

• Wat wil mijn pup? Jonge honden zijn niet zelfregulerend — ze kunnen zichzelf niet geven wat ze nodig hebben. Daarom hebben ze ons nodig om hen te leiden en verzorging en steun te geven. Je dient hier een verschil te maken tussen spel en gewoon natuurlijke driften achterna gaan. Het kan gebeuren dat een hond altijd meer wil en dat het nooit genoeg is. Op die momenten verschilt wat de hond wil en wat de hond nodig heeft van elkaar.

• Wat heeft mijn pup nodig? De noden van de hond kun je terugbrengen tot vijf basisnoden: veiligheid, voeding, plaats, steun en begrenzing. Als je voldoet aan deze basisnoden kan je hond opgroeien tot een zelfzekere volwassen hond.

Je hebt twee soorten van puppy-bijten. Het kan het verkennen van de wereld zijn en daar is niets mis mee. Laat de puppy maar bijten. Doet je pup je pijn, mag je auw zeggen en je pup te vragen om te stoppen en op iets anders te bijten. Een pup die op zo’n manier aan het bijten was, zal in dat geval stoppen met bijten en verder gaan met verkennen. Je pup kan ook zorg of hulp vragen aan jou door te bijten. Het is hun eerste manier van communiceren.

Twee soorten puppy bijten

Puppy's leren via spel en interactie hoe hard ze mogen bijten — wat gedragswetenschappers de bijtrem of bite inhibition noemen. Dat is een vaardigheid die ze het best ontwikkelen tussen zes en twintig weken. Maar zolang die nog in ontwikkeling is, bijten ze op alles wat ze tegenkomen en dat is precies de bedoeling.

Je hebt twee soorten puppy bijten. Het kan het verkennen van de wereld zijn en daar is niets mis mee. Laat de puppy maar bijten. Doet je pup je pijn, mag je auw zeggen en je pup vragen om te stoppen en op iets anders te bijten. Een pup die op zo'n manier aan het bijten was, zal in dat geval stoppen met bijten en verder gaan met verkennen.

Je pup kan ook zorg of hulp vragen aan jou door te bijten. Het is hun eerste manier van communiceren.

Ik zeg auw, en mijn pup begint harder te bijten

Hier moet je kijken naar je achterliggende intentie. Is het een gemeende auw? Of roep je gewoon omdat je denkt dat je pup daardoor gaat stoppen?

Als puppy's harder bijten na het "auw" roepen, hebben we te maken met overprikkeling. Je kan het vergelijken met een kind dat echt moe is en begint te roepen en niet wil gaan slapen. Puppy's hebben 18 tot 20 uur slaap per dag nodig een tekort daaraan zorgt voor een constante stroom aan stresshormonen in hun lichaam, die zich precies zo uiten: harder bijten, niet kunnen stoppen. Wat je dan ziet is niet ongehoorzaamheid, maar een pup die er doorheen zit.

Wat je hond nu nodig heeft is rust en begrenzing. Maar pas op, communiceer duidelijk met je hond. Begeleid hem naar zijn rustplaats en maak er geen straf van omdat hij beet. Je geeft je hond wat hij nodig heeft en dat breng je ook zo aan. Wacht samen tot hij rustig is en ga dan verder met je dag. Herken je dit patroon vaker? Lees dan ook dit stuk over een pup die geen rust meer kan vinden.

Mijn pup bijt telkens als ik mijn schoenen aan doe

Als je pup altijd op hetzelfde moment begint te bijten, is het best om hier proactief op te handelen. Ga je iets doen dat je pup triggert om achter je benen en voeten aan te gaan? Begrens hem dan tot zijn veilige ruimte voordat je die actie onderneemt. Als je pup op zijn veilige plaats is, kan hij jou niet lastigvallen.

Als ik mijn pup niet bestraf, hoe kan hij het puppy bijten dan afleren?

Dit is het mooie aan het verhaal: je moet je puppy het bijten helemaal niet afleren. Puppy bijten is zeer normaal gedrag! Het is hun manier van de wereld ontdekken, spelen en communiceren. We willen het alleen laten stoppen omdat wij het vervelend vinden. Maar management en communicatie zijn voldoende.

Wanneer stopt puppy bijten vanzelf?

In 99% van de gevallen stopt puppy bijten vanzelf na 4,5 maand. Dat is het moment waarop puppy's hun melktanden verliezen en hun zenuwstelsel verder rijpt. Je hoeft er geen grote aanpak tegenaan te gooien, je hoeft alleen te bridgen: zorgen voor genoeg rust, duidelijke begrenzing en begrip voor wat je pup doet.

En wat als mijn puppy echt hard bijt en gromt?

Dan is je pup echt zeer moe, of zit hij hevig in zijn spel. Gebeurt het tijdens spel en voel je je oncomfortabel, communiceer dan met je pup dat het spel gedaan is. Laat hem weten wat hij nu mag gaan doen en begeleid hem hierin: kauwen, rusten.

Is het niet tijdens spel, maar hangt je pup in je broek of heeft hij je handen vast en bij elke actie die je onderneemt wordt het erger? Dan ga je je pup echt wat rust moeten geven. Het is mogelijk dat hij hier al zo ver in is dat hij echt niet meer wil rusten. In dat geval zal je hem moeten coachen hierin en geduldig blijven tot hij zijn rust vindt op zijn plekje.

Er bestaat dus geen agressie bij pups?

Heel af en toe kan het voorvallen dat een pup agressief is. Maar dat zal zich niet uiten zoals hiervoor beschreven. De agressie zal je zien in de vorm van resource guarden: je pup heeft iets (een speeltje, een botje) en gromt als je dichterbij komt. Kom je dan nog wat dichterbij, valt hij uit met een luchtbeet. Dat is de start van agressie. Vertoont je pup dat gedrag op zeer jonge leeftijd, dan is het nog te verhelpen met liefde en geduld.

Hier is het ook belangrijk dat je nooit kwaad wordt op je pup of het object afneemt dat hij op dat moment bewaakt. Zoals dit overzicht over resource guarding bij honden duidelijk maakt: bestraffen maakt de situatie alleen erger. Rustig blijven en afstand nemen is de enige weg.

Wat als mijn puppy alles in zijn mond neemt?

Als je hond de wereld verkent met zijn mond, betekent dat dat de pup vaak zaken in zijn mond heeft terwijl je dat niet wilt. Het is belangrijk om hier rustig in te blijven. Heeft je hond een keitje of wat plastic vast? Laat hem dan gewoon doen: het kan geen kwaad, en als hij het inslikt, komt het er wel weer uit.

Hoe meer je de focus legt op zaken afnemen die je pup heeft, hoe meer waarde hij gaat hechten aan alles wat hij vindt op straat en in huis. Je stimuleert het gedrag meer en meer door er de focus op te leggen. Zelfs door het ruilen aan te leren, vestig je de aandacht op zaken die hij vindt op de vloer en op straat.

Is het iets klein en ongevaarlijk? Maak er geen ding van en laat je pup doen. Is het iets wat je pup echt niet mag hebben, omdat het waarde heeft voor jou of omdat het gevaarlijk is? Dan wandel je rustig naar je snoepjes toe en laat wat snoepjes vallen voor zijn neus. Neem daarna afstand. Wanneer je pup de snoepjes aan het eten is en jouw richting uit kijkt, gooi je van ver nog wat snoepjes verder weg. Je pup gaat deze snoepjes achterna lopen en ondertussen kan je rustig naar het voorwerp wandelen om het op een veilige plaats te leggen.

Wil je ook weten hoe je je pup gezond laat socialiseren in die eerste weken? Dat is een even grote factor in hoe je pup zich ontwikkelt.

Nog veel vragen over die nieuwe pup thuis? In Het Puppy Handboek (€29) vind je een holistische kijk op opvoeding, welzijn, voeding en emoties — alles wat je nodig hebt als je pup thuiskomt. Of start gratis met de video: hoe voorkom je probleemgedrag bij je puppy.